Jak wybrać śpiwór

Śpiwór jest nieodłącznym elementem turystycznego wyposażenia. Zanim go kupisz, zastanów się, czego od niego oczekujesz. Jeżeli szukasz małego i lekkiego plecaka w niskiej cenie, raczej nie sprawdzi się on w zimne noce. Jeżeli planujesz nocować w namiocie w temperaturach poniżej zera, zwiększy się objętość śpiwora oraz jego cena.

 

Kryteria ważne podczas wyboru śpiwora:

  • temperatura
  • waga
  • cena

Najważniejsze kwestie

Nocleg pod dachem? – Odpowiednim wyborem będzie śpiwór kopertowy, który może zawierać chłonne materiały (bawełna, flanela). Jest wymagający w użytkowaniu.

Nocleg na zewnątrz? – Przyda się śpiwór typu mumia z wodoodpornych materiałów z zakresem temperatur do użytkowania w określonych warunkach (do spania pod gołym niebem w południowych krajach Europy będzie inny niż do nocowania w krajach skandynawskich).

Podróż samochodem? – Mniej znaczące są wymiary i masa, śpiwór może być wygodniejszy i większy (np. kopertowy).

Transport w plecaku? – Większy nacisk na małą masę i niewielkie wymiary śpiwora po złożeniu. Najbardziej odpowiedni jest śpiwór typu mumia.

Podróż na rowerze? – Duży nacisk na małą objętość i masę – poniżej 1,2 kg.

Kto będzie korzystał ze śpiwora? – Śpiwór dla dzieci i kobiet warto wybierać według temperatury komfortu, a dla mężczyzn – temperatury limitu.

Kształt śpiwora

kopertowy, kołdra – odpowiedni do mniej wymagających warunków, wygodny, po rozpięciu może służyć jako kołdra

mumia – ten kształt zmniejsza przestrzeń wymagającą ogrzania oraz masę śpiwora, kaptur ściągany wokół głowy chroni ją przed zimnem

owalny – owalne i poszerzone śpiwory typu mumia są idealne osób o masywniejszej budowie ciała oraz tych, które lubią więcej swobody

anatomiczna mumia – kształt, który najbardziej odpowiada ludzkiej anatomii tak, aby śpiwór był jak najlżejszy i oferował zarazem jak najlepsze właściwości izolacyjne, nawet na rzecz komfortu. Anatomiczne mumie bywają określane jako "sarkofag".

Kształt kopertowy

Śpiwory kopertowe

Kształt owalny

Śpiwory owalne

Kształt mumia

Śpiwory mumia

Zakresy temperatur

Śpiwór wybiera się przede wszystkim zgodnie z zakresem temperatur, do których jest przeznaczony. Temperatury podane na śpiworze określają jego właściwości termoizolacyjne.

 

W specyfikacji śpiworów podaje się zazwyczaj cztery zakresy temperatur:

  • górny limit - górna granica komfortu, w której użytkownik może spać w zapiętym śpiworze bez nadmiernego pocenia się. W przypadku większości śpiworów problem nadmiaru ciepła można rozwiązać, rozpinając zamek błyskawiczny.
  • komfort - dolna granica komfortu, w której użytkownik może spokojnie i komfortowo przespać noc w pozycji na wznak.
  • limit - dolna granica, w której użytkownik leżący w skulonej pozycji nie odczuwa zimna.
  • ekstremum - minimalna temperatura, przy której grozi ryzyko hipotermii.

Przy określeniu zakresów temperatur bierze się pod uwagę przeciętną kobietę w standardowych warunkach. 

Mają na nie bezpośredni wpływ zastosowane materiały, jakość, rodzaj i grubość wypełnienia, konstrukcja itp. Niestety temperatury te mogą się znacznie różnić w zależności od producenta, ponieważ nie ma narzuconego wszystkim zarządzenia, którego producenci muszą przestrzegać.

Stosowane są trzy sposoby określania zakresów temperatur śpiworów:

  • obliczenia - producent oblicza zakres temperatur na podstawie rodzaju i ilości wypełnienia (masy) oraz zastosowanych materiałów – najmniej dokładna metoda.
  • pomiar rezystancji temperatury - przy pomocy dwóch czujników temperatury mierzy się różnicę temperatury między wnętrzem śpiwora a temperaturą otoczenia w określonych warunkach. Jest to dość powszechnie stosowana metoda wykonywana w wielu laboratoriach.
  • test śpiworów według normy EN 13537 - bardzo skomplikowany i drogi test (przeprowadzają go tylko trzy laboratoria na całym świecie), podczas którego temperaturę mierzy się na manekinach symulujących ludzi w ściśle określonych warunkach i monitoruje się wahania temperatury wewnątrz śpiwora. Śpiwór, który zostanie poddany temu testowi, otrzymuje certyfikat, który producent jest zobowiązany przedłożyć na żądanie.

Rozmiar śpiwora

Wybór odpowiedniego rozmiaru śpiwora w stosunku do sylwetki użytkownika jest ważniejszy niż się wydaje. Osoby o szczupłej budowie ciała mają w śpiworze dużo nieogrzanej przestrzeni, przez co śpiwór nie będzie dobrze spełniał swojej funkcji. Poza tym zbyt duży śpiwór to niepotrzebne obciążenie. Z kolei mały i ciasny śpiwór jest niewygodny, a ściśnięta warstwa izolacyjna nie daje odpowiedniego ciepła. Długość śpiwora powinna być przynajmniej o 20-25 cm większa niż wzrost użytkownika.

 

Materiały

Tkanina zewnętrzna jest kompromisem między wytrzymałością, wagą, wodoodpornością i oddychalnością. Najczęściej stosowany jest poliamid z różnymi wodoodpornymi powłokami. Wewnętrzna tkanina powinna być przewiewna i miękka. W tańszych śpiworach jest często stosowana bawełna, która co prawda jest przyjemna w dotyku, ale jest też stosunkowo ciężka i gruba. Poza tym łatwo się brudzi, pochłania wilgoć i długo schnie. Najczęściej stosowanym materiałem jest poliester. W lepszej jakości śpiworach posiada on podobne właściwości jak bielizna termoaktywna.

Konstrukcja

Metoda szycia śpiwora zależy głównie od rodzaju i ilości użytego wypełnienia. Ma ona na celu osiągnięcie jak największej grubości ścianek oraz ograniczenie szwów „na przestrzał”, które są spotykane w najtańszych śpiworach letnich, najczęściej kopertowych. Szwy te prześwitują pod światło i są wyczuwalne w dotyku. W dobrej klasy śpiworach o wielowarstwowej lub gontowej konstrukcji są stosowane szwy, które zapobiegają stracie ciepła.


Konserwacja

Materiały, z których są wykonane śpiwory, nadają się do prania i czyszczenia (zgodnie z informacją podaną na metce)

  • po każdym użyciu śpiwór należy rozpiąć i przewietrzyć
  • plamy usuwa się przy pomocy wody z mydłem
  • do prania stosuje się specjalne środki piorące oraz ciepłą (nie gorącą) wodę, które należy dokładnie wypłukać
  • po praniu śpiwór należy rozłożyć, aby ściekła z niego woda, a następnie wysuszyć w stanie rozłożonym, co jakiś czas warto go przetrzepać (dotyczy to głównie śpiworów puchowych)
  • najlepszym sposobem przechowywania śpiwora jest jego rozłożenie lub rozwieszenie w suchym, ciemnym miejscu
  • pakując śpiwór do pokrowca, nie należy go zwijać, ale stopniowo wpychać do środka (dzięki temu nie połamią się włókna)